Nederlands spreken oefenen voor je examen: 7 manieren
Spreken leer je alleen door te spreken. Maar wie geen Nederlandse collega's of buren heeft, krijgt weinig kans. Gelukkig kun je ook alleen veel oefenen, als je het slim aanpakt. Hier staan 7 manieren, van gratis hulp tot oefenen in het echte examenformat.
1. Waarom moet je hardop oefenen, ook als je alleen bent?
In je hoofd klinkt een zin vaak goed, maar hardop merk je pas waar je twijfelt: de woordvolgorde, een lidwoord, een moeilijk woord. Zeg daarom alles hardop, ook als niemand luistert. Tien minuten per dag hardop werkt beter dan een uur stil lezen.
2. Hoe helpt jezelf opnemen?
Neem een antwoord op met je telefoon en luister het na een uur terug. Je hoort dan dingen die je tijdens het praten mist. Stel jezelf drie vragen: deed ik wat er gevraagd werd? Zei ik het in mijn eigen woorden? Waar stopte ik even, en welk woord zocht ik?
Schrijf die woorden op en zoek ze op. Zo maak je je eigen woordenlijst, precies met de woorden die jij nodig hebt.
3. Wat is nazeggen en hoe doe je het?
Bij nazeggen luister je naar een korte zin en zeg je hem direct na, met dezelfde snelheid en melodie. Zo train je uitspraak en tempo tegelijk. Op het examen B1 is uitspraak ongeveer een vijfde van de punten.
Goed materiaal vind je op netinnederland.nl: filmpjes over onderwerpen die ook op het examen voorkomen. Zet een filmpje stil na elke zin en zeg hem na.
4. Waarom oefenen met de klok?
Op het examen heb je weinig tijd. Bij B1 spreek je 20 seconden bij een korte opdracht en 30 seconden bij een middellange, na 15 seconden voorbereiding. Bij A2 heb je per vraag tot 1 minuut. Wie te vroeg stopt, laat punten liggen; wie te lang nadenkt, mist het einde.
Zet daarom een timer aan bij elke oefening. Zo leer je hoe lang 30 seconden echt is. Hoe het examen precies gaat, lees je in Spreekexamen B1 en Examen Spreken A2.
5. Welke vaste zinnen helpen op het examen?
Veel opdrachten vragen hetzelfde: advies geven, je mening geven, iets vergelijken of iets uitleggen. Leer voor elk soort een vast begin. Dan hoef je onder druk niet na te denken over hoe je begint.
| De opdracht vraagt | Begin zo |
|---|---|
| advies | Mijn advies is …, want … |
| je mening | Ik vind dat …, omdat … |
| een keuze | Ik kies voor …, want … |
| een vergelijking | Vroeger …, maar nu … |
| uitleg in stappen | Eerst …, daarna …, en tot slot … |
Let op: zeg daarna wel je eigen inhoud. Tekst uit de opdracht voorlezen levert op het examen bijna niets op. Lees waarom in Hoe wordt je spreekexamen beoordeeld?.
6. Waar vind je gratis hulp en mensen om mee te praten?
- De bibliotheek: veel bibliotheken helpen bij het leren van Nederlands. Vraag naar een taalcafé of het Taalhuis.
- oefenen.nl: gratis lessen Nederlands, ook om te luisteren en na te zeggen.
- De oefenexamens van DUO (A2) en de oefenomgeving van het Staatsexamen Nt2 (B1 en B2). Zie Inburgeringsexamen oefenen.
- Een taalmaatje: een vrijwilliger die elke week met je praat. Vraag ernaar bij je gemeente, je taalschool of de bibliotheek.
7. Hoe weet je of je antwoord goed genoeg is?
Dat is het moeilijkste deel van alleen oefenen. Een examinator kijkt naar zes dingen: inhoud, woordkeus, woordenschat, zinsbouw, uitspraak en tempo. Een taalmaatje zegt vaak alleen "goed zo". Vraag daarom om feedback op die onderdelen, bijvoorbeeld van een NT2-docent.
Dutch+ is een oefenapp die precies dat doet: je spreekt een opdracht in het format van het examen in en krijgt een geschatte score per onderdeel, met uitleg in je eigen taal. Probeer gratis een examenopdracht, zonder account.
Veelgestelde vragen
Hoeveel moet ik per dag oefenen?
Liever elke dag 15 minuten dan één keer per week 2 uur. Spreken is een gewoonte: korte, vaste momenten werken het best, bijvoorbeeld 5 minuten nazeggen en 10 minuten opdrachten met de klok.
Kan ik Nederlands spreken leren zonder docent?
Je kunt veel zelf oefenen: hardop, met opnames, met nazeggen en met oefenexamens. Wat lastig is zonder docent, is weten welke fouten punten kosten. Laat daarom af en toe iemand of een oefenapp naar je antwoorden kijken.
Wat is een taalcafé?
Een vaste plek, vaak in de bibliotheek, waar mensen die Nederlands leren samen praten met vrijwilligers. Het is meestal gratis. Vraag ernaar bij je bibliotheek.
Helpt Nederlandse televisie kijken?
Ja, vooral voor luisteren en woordenschat. Voor spreken moet je het combineren met hardop nazeggen. Kies korte filmpjes met ondertiteling, zoals op netinnederland.nl.
Moet ik Standaardnederlands spreken op het examen?
Je hoeft geen perfect accent te hebben. De examinator kijkt of je goed te verstaan bent en of je zinnen kloppen. Een accent is geen probleem zolang je duidelijk spreekt.
Hoe lang duurt het om B1 te halen?
Dat verschilt sterk per persoon: je moedertaal, je opleiding en hoeveel je oefent tellen allemaal mee. DUO noemt 600 uur les als het moment om met je gemeente te praten als B1 niet lukt.
Is Dutch+ gratis?
Je kunt elke dag gratis één antwoord laten beoordelen. Met het examenpakket oefen je alle opdrachten en doe je proefexamens. Dat betaal je één keer, voor 3 maanden; het is geen abonnement.
Oefen in het echte format
Dutch+ bootst het examen na, met dezelfde tijden en uitleg in je eigen taal.
Begin gratis